Niektórzy twierdzą, że opactwo położone na tynieckich wzgórzach jest jednym z najpiękniejszych zakątków na świecie. Nawet jeśli nie mają racji, to i tak miejsce, w którym obok siebie funkcjonują świat świecki i świat objęty klauzurą, trzeba odwiedzić.

Dzięki Funduszom Europejskim teraz jest to możliwe. W obrębie murów klasztoru z całkowitego gruzowiska podniesiono gmach, w którym umieszczono Dom Gości i muzeum. Pieniądze na ten cel, ponad trzy miliony złotych, opactwo pozyskało ze środków Unii Europejskiej.

Wchodzącego do odrestaurowanej części, zwanej Wielką Ruiną, uderza niezwykłe połączenie przeszłości z nowoczesnością. Otwarty po rekonstrukcji Dom Gości ma służyć osobom, które pragną doświadczyć atmosfery i rytmu klasztornego życia. Wszyscy chętni mogą uczestniczyć we wspólnych modlitwach mnichów, tak zwanej liturgii godzin. Dzień rozpoczyna się o szóstej jutrznią, wieczorem zaś odśpiewywany jest chorał gregoriański. Modlitwy kończy wieczorna kompleta.

Od godz. 21.30 gości obowiązuje milczenie sprzyjające skupieniu. Do celi – jak mówią o pokojach mnisi – doprowadzi nas imię jednego z benedyktyńskich świętych. A tu zamiast telewizora i ulotek informujących o regionalnych atrakcjach znajdziemy „Regułę św. Benedykta”, książeczkę opowiadającą o losach benedyktyńskich świętych oraz Biblię Tysiąclecia, której pierwszego tłumaczenia na język polski i redakcji dokonali tynieccy bracia.

W stronę kultury

– Wbrew wyobrażeniom nie jest to świat „Wielkiej ciszy”, w którym jedyne, co słyszymy, to brzęczenie pszczoły – mówi Jadwiga Pribyl z Benedyktyńskiego Instytutu Kultury. Doświadczenie spokoju jest integralną częścią tego miejsca, ale w przeciwieństwie do kartuzów przedstawionych w filmie Philipa Gröninga, benedyktyni przez swoją otwartość i działania w obrębie kultury pokazują ludzką stronę duchowości.

W opactwie działa Benedyktyński Instytut Kultury „Chronić dobro”, którego misją jest inspirowanie do wewnętrznego rozwoju na podstawie reguły śwętego Benedykta. W tym celu odbywają się tu miedzy innymi rekolekcje, prowadzone są warsztaty relaksacyjno-medytacyjne ojca Jana Pawła Konobrodzkiego, chorału gregoriańskiego ojca opata Bernarda Sawickiego, kaligrafii oraz pokazy układania ikebany liturgicznej – autorski projekt ojca Hieronima Kreisa. Najczęściej działalność warsztatowa jest przedłużeniem zainteresowań poszczególnych braci.

Ważną częścią klasztoru jest Muzeum Opactwa w Tyńcu, które nie powstałoby bez Funduszy Europejskich. W jego dolnej części – Lapidarium – prezentowane są zabytkowe romańskie detale architektoniczne i pozostałości prehistorycznego osadnictwa. Znajdziemy tam kopię kielicha i pateny z jednego z pierwszych pochówków w opactwie, a także tłumaczenie Pisma Świętego autorstwa Jakuba Wujka.

Zupełnie innym projektem jest Benedyktyńskie Lato Muzyczne (czerwiec-sierpień 2010), festiwal, który wyrasta z połączenia Tynieckich Recitali Organowych i Festiwalu Muzyki z Klasztorów Benedyktyńskich Europy. W tym roku po raz pierwszy koncerty odbywają się w Opactwie Sióstr Benedyktynek w Staniątkach i w Sanktuarium Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny Pani Ziemi Tarnowskiej w Tuchowie. Warto zakończyć lato w Tyńcu i przyjechać 29 sierpnia na recital organowy belgijskiego mnicha Stephana d’Oultremonta, który swoje umiejętności rozwijał pod okiem Jeana Ferrarda – mistrza muzyki organowej.

Skuteczny Tyniec

Wymiar duchowy wspomaga działalność gospodarcza opactwa. Od 2006 roku działa jednostka gospodarcza Benedicite zajmująca się promocją i sprzedażą produktów benedyktyńskich. Pozyskiwane są w ten sposób środki na utrzymanie i prowadzenie działalności. Mnisi bowiem starają się wspierać działania lokalnej społeczności, patronują społecznemu gimnazjum w Tyńcu oraz finansują wyjazdy dzieci na wakacje. Z ich inicjatywy powstało stowarzyszenie Skuteczny Tyniec. Warto też podkreślić, że opactwo jest największym lokalnym pracodawcą – zatrudnia ponad 60 osób.

Ojciec Bernard Sawicki, opat tyniecki, przyznaje, że często decyzja o złożeniu ślubów wynika z potrzeby pozostania wiernym sobie. Mnisi znajdują w Tyńcu schronienie przed zewnętrznym światem, ale muszą przyjąć obowiązujące w klasztorze zasady. Ojciec Konobrodzki otwarcie mówi o ludzkiej stronie tego zadania i trudnościach wiążących się z klasztornym życiem. Fascynujące są losy poszczególnych braci, ich historia i droga, jaką przeszli, zanim trafili do zakonu. Warto poprosić prefekta Domu Gości, który także powstał dzięki Funduszom Europejskim, o spotkanie z którymś z nich. Nie spodziewajcie się jednak długich wyznań. Mimo że świat wkrada się za mury klasztoru, granice są tu pilnie strzeżone, aby nie naruszyć życia wewnętrznego braci.

Agnieszka Pietkiewicz

Projekt	Ochrona światowego dziedzictwa kulturowego przez rewitalizację zabytkowego Opactwa Benedyktynów w Tyńcu
Projektodawca	Opactwo Benedyktynów w Tyńcu
Lokalizacja	Kraków-Tyniec, województwo małopolskie
Program	Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego, działanie 1.4 „Rozwój turystyki i kultury”
Dofinansowanie	3,246 mln zł
Projekt otrzymał główną nagrodę w II edycji konkursu „Polska Pięknieje – 7 cudów Funduszy Europejskich” w kategorii „Zabytek”, 2009 r.

 

GALERIA ZDJĘĆ