Tu Zachód spotyka się ze Wschodem, a handel łączy ze sztuką. W Lublinie od trzech lat co roku odbywa Jarmark Jagielloński. Jego tegoroczna edycja rusza 12 sierpnia.

Pomysłodawcy Jarmarku, skupieni wokół Warsztatów Kultury – filii Centrum Kultury w Lublinie – marzyli o imprezie, która przyciągnie do ich miasta tysiące turystów. Przy wsparciu projektu przez miejskich urzędników po raz pierwszy udało się ją zorganizować trzy lata temu.

Reaktywowany dzięki Funduszom Europejskim Jarmark Jagielloński, łącząc w unikalnej formule wydarzenia artystyczne, handel i tradycyjną wytwórczość, stał się najlepszą wizytówką Lublina – miasta kandydującego do miana Europejskiej Stolicy Kultury w 2016 roku, idealnego miejsca dla rozwoju międzynarodowego handlu i promocji kultury Europy Środkowo-Wschodniej w Unii Europejskiej.

Święto na ulicy

Impreza nawiązuje do czasów największej świetności lubelskich jarmarków z XV i XVI wieku, kiedy gród nad Bystrzycą był jednym z głównych ośrodków wymiany między innymi wina, zboża i zwierząt. Tu spotykali się kupcy z całego świata, tu krzyżowały się ważne szlaki handlowe prowadzące z Węgier na Litwę, z Rosji i Ukrainy do Polski i dalej do Niemiec. Świetna lokalizacja doprowadziła do rozkwitu Lublina, który stał się miastem prawdziwie kosmopolitycznym. Ślady tej wielokulturowości do dziś odnaleźć można w jego zabytkach, które również odzyskują blask dzięki Funduszom Europejskim.

W tym roku uliczki starego miasta w dniach 12-15 sierpnia ugoszczą ponad 300 wystawców z Polski, Litwy, Ukrainy i Białorusi. Na kupieckich straganach pojawią się rzeźby, malarstwo, ceramika, haft, a także zabawki ludowe i rekwizyty obrzędowe. Na tym jednak nie koniec atrakcji. Miłośnicy rękodzieła będą mogli spróbować swoich sił w ramach Letniej Szkoły Rzeźby Ludowej. To mało ekscytujące? Na spragnionych mocniejszych wrażeń czekać będzie Iwan Supruńczyk rzeźbiący… siekierą. Jak zapewniają organizatorzy, Białorusin chętnie prezentuje swoje umiejętności. Ponadto zaplanowano warsztaty gry na tradycyjnych instrumentach: skrzypcach, suce biłgorajskiej, basach i bębenku obręczowym. Wiemy, co to palant, ale co to takiego kiczka, kiczka, kulotka, ducza, grele czy podcinani, tego już nie pamiętamy. Aby to zmienić, przygotowano specjalny Park Gier i Zabaw Tradycyjnych dla dorosłych i dzieci.

Festiwal sztuki

Jarmark to również uczta artystyczna. Do Lublina przyjedzie Fanfara Transilvania, 11-osobowy zespół z Rumunii wykonujący muzykę przypominającą klimatem filmy „Czarny kot, biały kot” czy „ Underground” Emira Kusturicy. W ramach koncertu „1000 kilometrów muzyki, Warszawa – Kijów” wystąpią kapele wiejskie z Polski i Ukrainy. Ciekawie zapowiadają się też koncerty Orkiestry Św. Mikołaja i Técs oraz Banda. Muzycy tych zespołów grają wyłącznie na akustycznych instrumentach, a śpiewając, korzystają z techniki tak zwanego białego śpiewu. Co to takiego? Po prostu krzyk. Dodajmy – melodyjny. Dziwne? Na pewno ciekawe. Tradycję z awangardą połączy za to wspólny projekt „Etno-techno” grup Trebunie-Tutki i Kinior Future Sound.

Nie zabraknie spektakli plenerowych. Teatr imienia Hansa Christiana Andersena zaprezentuje dwa przedstawienia: „Pieśń o Rolandzie” i „Trzech Muszkieterów” (najnowszą premierę teatru). Zobaczymy także spektakl „Drzewo” oparty na dramacie Wiesława Myśliwskiego w adaptacji Stefana Szmidta.

W ramach festiwalu opowiadaczy Słowo Daję będzie można między innymi posłuchać opowieści o niezwykłych przygodach rycerza Lancelota albo wsłuchać się w słowiańskie i skandynawskie anegdoty o „diabelskim garnku, co dobro czynił, i pewnym garnku, który dzieci rodził”. Dowiemy się także, skąd wziął się zwyczaj tłuczenia garnków na szczęście. A na koniec organizatorzy zaplanowali Turniej Rycerski o liść ze Srebrnego Drzewa, w którym dzielni wojacy zmierzą się między innymi w turnieju łuczniczym oraz w pojedynkach na długie miecze i topory.

Pamięć przodków

Jarmark Jagielloński patrzy w przyszłość, ale jednocześnie przypomina o zapomnianych obrzędach i zwyczajach. Jest ukłonem pod adresem przodków, bo nie pozwala, aby ich dorobek odszedł w niepamięć. Organizatorzy Jarmarku starają się teraz o wsparcie z Funduszy Europejskich na rozszerzenie formuły tego wydarzenia. Jeśli się to uda, od przyszłego roku impreza nabierze rozmachu i jeszcze bardziej ożywią się kontakty z krajami sąsiedzkimi.

Agnieszka Pietkiewicz

Projekt	Jarmark Jagielloński – Promocja Wspólnego Dziedzictwa Wschodu i Zachodu
Projektodawca	Centrum Kultury w Lublinie
Lokalizacja	Lublin, województwo lubelskie
Program	Program Sąsiedztwa Polska – Białoruś – Ukraina INTERREG IIIA/TACIS CBC, działanie 2.1 „Wzmocnienie instytucjonalnej współpracy transgranicznej oraz podniesienie jakości kapitału ludzkiego”
Dofinansowanie	423,7 tys. zł
Zwycięzca II edycji konkursu „Polska Pięknieje – 7 Cudów Funduszy Europejskich” w kategorii „Turystyka transgraniczna i międzynarodowa”, 2009 r.